شرف الدين فضل الله حسينى قزوينى

مقدمه 20

المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى )

ايشان وجود نداشته است و اين دو شخص ، فقط در نام « فضل الله » و تخلص « شرف » با يكديگر شريك بوده‌اند . شرف الدين قزوينى در روزگار خود شاعرى نامدار بوده است ، به‌طوريكه محمد بن بدر جاجرمى از معاصران او در « مونس الاحرار » خود ، او را با عناوين « الامام الفاضل افتخار شعراء المتأخرين » نام برده است كه نشانه شهرتى است كه در روزگار خود در شاعرى داشته است ؛ اما در روزگاران بعد ، بيشترين شهرت او ، به سبب اثر منثور و معروف او كتاب « المعجم فى آثار ملوك العجم » بوده است . اين كتاب كه به « تاريخ المعجم » معروف است ، با نثرى كاملا فنى نوشته شده و مؤلف بيش از همه به سبك پرداخته است و محتواى تاريخى اثر ، در درجه دوم اهميت قرار دارد . بكارگيرى واژه‌هاى عربى ، افراط در تكلف و آرايش‌هاى لفظى و ايجاد صحنه‌هاى ساختگى از ويژگيهاى اين اثر است كه نثر آن را متكلف و مصنوع كرده است . هنگامى كه خواننده بخواهد آگاهىهاى مهم تاريخى را از خلال اين عبارتهاى مغلق و پرطمطراق بيرون كشد ، ناگزير بايستى رنج سنگينى را متحمل شود و مىتوان گفت تصنع سبك آن به اندازه‌اى است كه اصل موضوع در تار و پود عبارتها و اصطلاحات پيچيده ، پنهان شده است . درباره اهميت اين كتاب لازم است بدانيم تا ديرى در ايران شهرت داشته و همانند گلستان و ديگر كتب ادبى در مكتبها و مدرسه‌ها تدريس مىشده و جزو كتابهاى درسى بوده است . مرحوم ملك الشعراى بهار در سبك‌شناسى خود ، دربارهء اهميت اين كتاب چنين گفته است : « در اين قرن ( هشتم هجرى ) مورخان و ادباى ديگر نيز كتب نوشته‌اند و بعضى از آنها تا ديرى در ايران شهرت داشته است و از آن جمله است ، تاريخ مختصرى كه به « تاريخ معجم » معروف بود و در دبستانها جزو كتب درسى تدريس مىشد . شرف الدين فضل الله حسينى قزوينى از ادبا و شعراى فاضل و در نثر از پيروان وصاف بشمار مىرود . تاريخ « المعجم فى آثار ملوك العجم » را كه مختصرى در ذكر